Chleba chcę,

Lecz i wiedzieć mi się godzi,

Z czego też to chleb się rodzi…

Po żniwach przychodził czas kiedy należało wypróbować wypieki z nowo zebranego ziarna. Pierwotnie aby uzyskać mąkę mielono ziarno domowym sposobem – w żarnach. Z tak otrzymanej mąki wypiekano tzw. podpłomyki lub inne placki podobne do chleba. Wypiek chleba to bardziej złożona czynność. Warto nadmienić, iż jeszcze kilkadziesiąt lat temu chleb wypiekano praktycznie w każdym domu, a każda gospodyni piekła go według własnej receptury przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Tym samym sprawdzało się stare powiedzenie „z każdego pieca inaczej chleb smakuje”.
Piec do pieczenia chleba był niemalże w każdym obejściu. Proces pieczenia chleba rozpoczynał się od przesiania żytniej mąki. Mąkę przesiewano w specjalne, drewniane, podłużne, przeznaczone do tego celu naczynie nazywane nieckami. Tak przygotowana mąka musiała się „wygrzać”, szczególnie było to ważne w chłodnie dni. Oprócz mąki podstawowym składnikiem niezbędnym do wypieku chleba był zaczyn. Zaczyn nadaje odpowiedni smak i naturalny zakwas chlebowi. Zaczyn uzyskiwano dwoma sposobami: bądź to z kwasu chlebowego który musiał odstać w odpowiednich warunkach określony czas i uzyskać odpowiednią konsystencję, bądź z resztek przechowanego w odpowiednich warunkach ciasta chlebowego z poprzedniego wypieku. Tak przygotowany zaczyn pozostawiano na noc w ciepłym miejscu, dodatkowo okrywając dzieżę np. kocem. Oprócz tego do zaczynu dodawano część mąki, sól i drożdże rozpuszczone uprzednio w ciepłym mleku. Wszystkie te składniki łączono ze sobą. Do tego celu służyła dzieża czyli drewniane, okrągłe naczynie o wysokich ścianach. Dzieża z reguły zwężała się ku górze i była opasana dwoma metalowymi obręczami. Zwężenie dzieży służyło do uszczelnienia rozsychających się desek z których była zbudowana, przez przemieszczanie obręczy w szerszą stronę dzieży – do dołu.

Cdn.

W. Pióro

E. Zieńko

Dnia 26 kwietnia 2022 r. uczniowie kl. VII b mieli możność uczestniczyć w wyjątkowych zajęciach. Odbyły się one w pięknie zaaranżowanych salach Muzeum Regionalnego im. dr. Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim. Skupiono się głównie na ekspozycji, poświęconej patronowi muzeum- doktorowi Januszowi Peterowi, a zorganizowanej z okazji 130 rocznicy jego urodzin.

W poszczególnych pomieszczeniach zgromadzono, niejako tematycznie, pamiątki   po tym wybitnym człowieku- lekarzu, społeczniku, regionaliście, żołnierzu dwu wojen światowych, malarzu, pisarzu. Wędrując po kolejnych salach młodzież miała okazję poznać życie i działalność Janusza Petera, obejrzeć rysunki i obrazy jego pędzla, zgromadzone przez niego eksponaty, osobiste pamiątki doktora i jego żony. Uczniowie z zainteresowaniem wysłuchali ciekawie nakreślonego przez panią przewodnik życiorysu Petera i jego dokonań, wśród których szczególne miejsce zajmuje organizacja szpitala miejskiego w Tomaszowie Lub. i wieloletnie kierowanie nim. Właśnie pracy lekarza poświęcono ostatnią salę wystawy, mieszczącą m. in. lekarski ubiór dr. Petera.

Ostatnim punktem muzealnej lekcji było obejrzenie fragmentu filmu „Był dla nas jak Bóg”, przybliżającego sylwetkę tego niezwykłego człowieka.

Pobyt w muzeum stał się wspaniałą lekcją historii- wielowątkowej i bogatej historii naszego regionu i człowieka, który związał z nim swoje życie.

                                                                                                       E. Zieńko

Tegorocznym obchodom Dnia Ziemi w klasach 1-3 towarzyszyło hasło „MOJA PLANETA OJCZYZNA  ZIELONA” . Każda z klas przygotowała wiersze i piosenkę. Po prezentacji głos zabrała dyrektor szkoły pani Dorota Ciećko, która przeprowadziła krótki ustny test na temat znajomości  przez dzieci zagadnień z zakresu ochrony środowiska. Okazało się, że dzieci posiadają dużo wiadomości z tego zagadnienia. Pani dyrektor pochwaliła dzieci za to, że  rangę tego  dnia podkreśliły poprzez swój galowy strój oraz zachowanie procedur bezpieczeństwa epidemiologicznego. Na koniec, przewodniczącym klas wręczyła  dyplomy i upominki za wykonane plakaty „Kolorowa planeta Ziemia”, a wychowawcom podziękowała za przygotowanie dzieci do prezentacji. W ramach obchodów Dnia Ziemi dzieci włączą się do projektu „Sprzątamy dla Polski”.

Elżbieta Jakubczak

22 kwietnia to wyjątkowa data, bowiem tego dnia obchodzimy Światowy Dzień Ziemi. Święto to promuje dbanie o naszą planetę, a tym samym proekologiczne zachowania. Z tej okazji klasy IVa oraz IVb pod opieką p. Moniki Uchman oraz p. Ewy Gruszki przygotowały apel  połączony z konkurencjami. W rywalizacji uczestniczyły reprezentacje klas IV – VIII, Zwycięstwo przypadło drużynie z klasy VIII b.

 Cieszymy się, że uczniowie naszej szkoły licznie uczestniczyli we wszystkich zmaganiach konkursowych i wykazali się dużą wiedzą, kreatywnością i umiejętnościami. To był wspaniały dzień i mamy nadzieję, że zaowocuje wrażliwością i mądrym postępowaniem wobec naszej Matki Ziemi.

 Ewa Gruszka